Điểm nổi bật của nghiên cứu
- Sử dụng công nghệ quang học, hình ảnh và phân tích tính toán tiên tiến để tái dựng cấu trúc gan ở nhiều cấp độ.
- Quan sát cách xơ gan – tình trạng sẹo lan rộng – làm biến đổi kiến trúc vi mạch và ảnh hưởng đến hoạt động sinh học.
- Phát hiện sự suy giảm các tế bào chuyên biệt giúp loại bỏ amoniac độc hại, sự thoái hóa mạng lưới tĩnh mạch trung tâm, rối loạn hệ động mạch và phân mảnh hệ thống dẫn mật.
Ứng dụng tiềm năng
Nhóm nghiên cứu gọi phương pháp này là Liver Map pipeline. Công nghệ này không chỉ mở ra hướng điều trị xơ gan hiệu quả hơn mà còn đặt nền móng cho công nghệ in sinh học (bioprinting) – sử dụng máy in 3D để tạo ra mô sống và thậm chí là cơ quan nhân tạo.
Giáo sư Kelly Stevens, đồng tác giả chính, nhấn mạnh: “Chúng ta chưa có ‘bản thiết kế’ chi tiết của các cơ quan ở cấp độ tế bào để đưa vào máy in sinh học. Nếu bản đồ không chính xác, cơ quan tạo ra sẽ không thể hoạt động.”
Thách thức còn tồn tại
Hiện tại, công cụ hình ảnh chưa thể ghi lại toàn bộ chiều sâu của tiểu thùy gan – đơn vị hình lục giác cơ bản của gan. Đây là giới hạn mà các nhà khoa học kỳ vọng sẽ sớm được khắc phục để tiến gần hơn tới việc kỹ thuật hóa cơ quan thay thế.
Bài nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science Advances ngày 18/2, với sự tham gia của các chuyên gia y học, kỹ thuật sinh học và phẫu thuật gan. Các mẫu gan phục vụ nghiên cứu được lấy từ bệnh nhân phẫu thuật ung thư và ghép gan, bao gồm cả gan bị xơ.
Có thể nói, công trình này là một bước tiến quan trọng trong việc hiểu rõ bản đồ vi mô của gan người, từ đó mở ra triển vọng in 3D cơ quan sống – một trong những giấc mơ lớn nhất của y học tái tạo.
