Thiết bị mới mang tên Phenotype Analyzer Chip được phát triển trong phòng thí nghiệm của Giáo sư Matt Trau, có khả năng phân tích các hạt sinh học siêu nhỏ trong máu để cung cấp thông tin nhanh chóng và chính xác về glioblastoma – dạng ung thư não phổ biến và nguy hiểm nhất tại Úc.
“Xét nghiệm máu” thay thế thủ thuật xâm lấn
- Theo TS Richard Lobb, glioblastoma đặc biệt nguy hiểm bởi vị trí nhạy cảm, tốc độ phát triển nhanh và khó khăn trong việc theo dõi hiệu quả điều trị.
- Ông cho biết: “Hiện chưa có cách nào xác định chính xác liệu một liệu pháp đang hoạt động như mong đợi mà không cần can thiệp trực tiếp vào não bệnh nhân.”
- Thiết bị mới hoạt động bằng cách thu giữ các túi ngoại bào (extracellular vesicles) – những “sứ giả” mang thông tin từ khối u vượt qua hàng rào máu não.
TS Zhen Zhang nhấn mạnh: “Đây là một phương pháp hoàn toàn mới, không xâm lấn, giúp chúng ta đọc được dữ liệu trực tiếp từ não thông qua máu.”
Kết quả thử nghiệm và triển vọng
- Công nghệ đã được xác thực trên hơn 40 bệnh nhân ung thư não.
- Nhóm nghiên cứu đang hợp tác với các đối tác lâm sàng để đưa thiết bị vào thử nghiệm rộng rãi.
- Giáo sư Trau cho biết, hiện bệnh nhân thường chỉ được kiểm tra tiến triển bằng MRI ở giai đoạn muộn, khi việc thay đổi liệu pháp đã quá muộn. Chip mới cho phép nhận diện sớm và chính xác, từ đó tối ưu hóa phác đồ điều trị.
Hợp tác và lợi ích cho bệnh nhân vùng xa
Công nghệ được phát triển với sự hỗ trợ từ Trung tâm Nghiên cứu Ung thư Não Mark Hughes Foundation (Đại học Newcastle).
Giáo sư Mike Fay, Giám đốc trung tâm, nhận định: “Xét nghiệm máu cho ung thư não sẽ là bước ngoặt, đặc biệt đối với bệnh nhân ở vùng xa vốn khó tiếp cận dịch vụ y tế hiện đại.”
Ứng dụng vượt ngoài ung thư não
Ngoài glioblastoma, chip phân tích này còn hứa hẹn mở ra hướng theo dõi và điều trị các bệnh thần kinh khác như Alzheimer, Parkinson, bệnh xơ cứng teo cơ (MND) và thậm chí cả trầm cảm.
TS Lobb cho biết: “Nếu chúng ta có thể thu giữ và phân tích đúng loại túi ngoại bào trong máu, sẽ có thêm dữ liệu mới về cơ chế khởi phát và tiến triển của nhiều bệnh lý não bộ.”
Công nghệ Phenotype Analyzer Chip không chỉ là bước tiến trong điều trị glioblastoma mà còn có tiềm năng trở thành nền tảng theo dõi nhiều bệnh thần kinh khác. Nghiên cứu này đã được công bố trên tạp chí Science Advances, mở ra một “cửa sổ vào não” đầy triển vọng cho y học hiện đại.
